Maatschappelijke betekenis
Door technologische ontwikkelingen is de opbrengst van landbouwgewassen de laatste tientallen jaren sterk toegenomen. Via selectie en veredeling zijn hoogproductieve rassen ontwikkeld. De zaden van die gewassen worden wereldwijd toegepast.
Het gevolg van deze ontwikkeling is, dat de diversiteit in de landbouwgewassen afneemt. Tot voor kort kende elke streek eigen ras/soortcombinaties die zich aangepast hadden aan de lokale omstandigheden. De genetische informatie die zich bevindt in deze 'oergewassen' verdwijnt met het grootschalig toepassen en ontwikkelen van nieuwe gewassen. Indien die informatie niet meer beschikbaar is, is er geen mogelijkheid meer die in te brengen in nieuwe rassen. Daarom is het van het allergrootste belang dat oorspronkelijke cultuurgewassen beschikbaar blijven.
Met het oog op het bovenstaande is in Wageningen het 'Centrum voor Genetische Bronnen' (CGN) opgericht. Zaden van land- en tuinbouwgewassen worden daar bewaard bij -20 graden Celsius. Om vervolgens aan telers en veredelaars te worden uitgegeven.
'It Griene Nêst' onderhoudt contacten met CGN. Eén van de activiteiten van het CGN is het versterken van de positie van de Nederlandse organisaties die actief zijn op het terrein van de 'agro- biodiversiteit'. (Agro- biodiversiteit is die vorm van biodiversiteit die -in tegenstelling tot de natuurlijke biodiversiteit- verbonden is met de landbouw). De Genenbank in Wageningen beschouwt 'It Griene Nêst' als een initiatief om -waar het dat zelf niet kan- het Friese publiek, de landbouw, de volkstuinders en de beroepstuinders rechtstreeks te bereiken.
Dat gebeurt door de in Fryslân gekweekte, of er nauw verband mee houdende, plantenrassen in een demonstratietuin te verzamelen. En te bewaren. Maar er is meer. De zeldzame of oorspronkelijke Friese plantenrassen kunnen bijdragen aan de veredeling van andere rassen. Ze kunnen bovendien worden toegepast in Friese streekprodukten. Het 'Kenniscentrum voor zeldzame of oorspronkelijke planten- en dierenrassen' dat op 'It Griene Nêst' gevestigd is, doet -wat de planten- en dierenrassen betreft- praktijkonderzoek naar de betreffende mogelijkheden en zal ondernemers (o.m. boeren en de horeca) aansporen er mee aan de slag te gaan. Als aan de zeldzame Friese planten- en dierenrassen niet opnieuw een economische betekenis wordt toegekend, is het immers met ze gedaan. Hierdoor heeft het Kenniscentrum op 'It Griene Nêst' ook een praktische betekenis.
Oude rassen zijn het resultaat van kwekerskunst uit het verleden, ze hebben dus ook een cultuurhistorische waarde. Ze laten zien welke variatie aan rassen oudere generaties met gerichte selectie en kweek hebben bereikt.
Uiteraard heeft het kweken van de op 'It Griene Nêst' voorkomende Friese plantenrassen door zijn rijke verscheidenheid aan vormen en kleuren ook eenrecreatieve betekenis.
Zeldzame Friese plantenrassen zijn dus het behouden waard!